Երեխայի սխալ կծվածքի նշանները
3 րոպե ընթերցում
Երեխայի սխալ կծվածքը հազվադեպ է ձևավորվում հանկարծակի։ Սովորաբար այն զարգանում է աստիճանաբար, և առաջին նշանները կարելի է նկատել շատ ավելի վաղ, քան բոլոր մշտական ատամները կաճեն։ Որքան շուտ ծնողները ուշադրություն դարձնեն դրանց, այնքան ավելի պարզ և կարճ կլինի շտկումը։
Սխալ կծվածքի հիմնական նշանները
- Ատամների խտացում։ Ատամները միմյանց վրա են բարձրանում, պտտվում են, դուրս են ատամնաշարից։ Սա դժվարացնում է հիգիենան և նպաստում կարիեսին։
- Անընդհատ կիսաբաց բերան։ Երեխան բերանով է շնչում օրն ու գիշերը, խռմփացնում է քնի ժամանակ։
- Առաջ ցցված վերին ծնոտ։ Վերին կտրիչները զգալիորեն դուրս են ցցվում ստորինների նկատմամբ, պրոֆիլը դառնում է թեք։
- Զանգվածեղ կզակ և առաջ ցցված ստորին ծնոտ։ Ստորին ատամները ծածկում են վերինները։
- Խորը կծվածք։ Վերին կտրիչները գրեթե ամբողջությամբ ծածկում են ստորինները, երբեմն վնասելով լինդը։
- Բաց կծվածք։ Վերին և ստորին ատամների միջև բացվածք է մնում նույնիսկ բերանը փակ ժամանակ։
- Խաչաձև կծվածք։ Ծնոտի տեղաշարժ դեպի կողմ, դեմքի նկատելի ասիմետրիա։
Ի՞նչն է նորմա, և ի՞նչը՝ ոչ
Երեխայի ատամների ամեն առանձնահատկություն պաթոլոգիա չէ։ 4–6 տարեկանում կաթնատամների միջև բացվածքները ֆիզիոլոգիական նորմա են. ծնոտն աճում է և տեղ է պատրաստում ավելի խոշոր մշտական ատամների համար։ Վերին կենտրոնական կտրիչների միջև բացվածքը թույլատրելի է մինչև մշտական ժանիքների ծլումը՝ մոտավորապես մինչև 10–11 տարեկան։
Անհստակ արտասանությունը տարիքային նորմա է համարվում մինչև 4–5 տարեկան։ Բայց եթե 6 տարեկանից հետո երեխան ավելի քան կես տարի պարապում է լոգոպեդի հետ, իսկ հնչյունների աղավաղումները պահպանվում են, արժե նրան ցույց տալ օրթոդոնտին. պատճառը կարող է լինել ատամների, լեզվի դիրքը կամ ծնոտների կառուցվածքը։
Սխալ կծվածքի պատճառները
Ժառանգականություն
Ծնոտների ձևն ու չափը կարող են ժառանգվել մի ծնողից, իսկ ատամների չափը՝ մյուսից։ Նման համակցությունը հաճախ ատամնաշարում տեղի պակաս է ստեղծում։
Բերանով շնչառություն
Մեծացած ադենոիդների կամ քրոնիկ հարբուխի դեպքում երեխան սովորում է շնչել բերանով։ Լեզուն իջնում է ներքև և դադարում է ներսից հենել վերին ծնոտը. այն նեղանում է, իսկ ատամներին տեղ չի բավականացնում։
Վնասակար սովորություններ
Մատի կամ ծծակի երկարատև ծծելը, շրթունքի կծելը, այտը ձեռքով հենելու սովորությունը մշտական ճնշում են գործադրում ատամների և ծնոտների վրա և փոխում դրանց դիրքը։
Կաթնատամների վաղ կորուստ
Եթե կաթնատամը հեռացվել է ժամկետից շատ ավելի վաղ կարիեսի կամ վնասվածքի պատճառով, հարևան ատամները տեղաշարժվում են ազատ տարածք, և մշտական ատամը ծլում է ատամնաշարից դուրս։
Կլման խանգարում
Կլման ինֆանտիլ տեսակի դեպքում լեզուն հենվում է առջևի ատամներին, ոչ թե քիմքին։ Մշտական ճնշումը ձևավորում է բաց կծվածք։
Ե՞րբ ցույց տալ երեխային օրթոդոնտին
Նույնիսկ գանգատների բացակայության դեպքում խորհուրդ է տրվում մի քանի պլանային զննում.
- 5–6 տարեկանում՝ ծնոտների աճի և կծվածքի ձևավորման առաջնային գնահատում,
- 7–8 տարեկանում՝ առջևի կտրիչների փոխվելու շրջանում,
- 10–12 տարեկանում՝ դեռահասության աճի թռիչքից առաջ։
Եթե նկատել եք վերը նշված նշաններից որևէ մեկը, մի սպասեք պլանային տարիքին, գրանցվեք խորհրդատվության։
Ինչպե՞ս են շտկում կծվածքը տարբեր տարիքում
Մեթոդը կախված է երեխայի տարիքից և կծվածքի զարգացման փուլից։
- Ֆունկցիոնալ սարքեր (3–10 տարեկան) — վեստիբուլյար թիթեղներ, թրեյներներ, ակտիվատորներ։ Դրանք վերացնում են վնասակար սովորությունները, մարզում մկանները և ուղղորդում ծնոտների աճը։
- Մեխանիկական սարքեր (7–12 տարեկան) — պտուտակներով և զսպանակներով հանովի թիթեղներ, անշարժ ընդլայնիչներ՝ ծնոտի լայնությունը նորմալացնելու համար։
- Բրեկետներ — 12–13 տարեկանից, երբ մշտական ատամներն ամբողջությամբ ծլել են։
- Ալայներներ — թափանցիկ կապաներ, բրեկետների ժամանակակից այլընտրանք 12–14 տարեկանից բարձր դեռահասների համար։
iOrtho-ի օրթոդոնտ բժիշկը զննումից հետո կասի՝ արդյոք բուժումն անհրաժեշտ է հիմա, թե բավական է հսկողությունը, և որ սարքն է հարմար հենց ձեր երեխային։
