Ե՞րբ առաջին անգամ տանել երեխային օրթոդոնտի մոտ
3 րոպե ընթերցում
Շատ ծնողներ կարծում են, որ օրթոդոնտի մոտ պետք է գնալ միայն այն ժամանակ, երբ բոլոր մշտական ատամներն արդեն աճել են։ Իրականում առաջին այցը պետք է պլանավորել զգալիորեն ավելի վաղ՝ այն շրջանում, երբ ծնոտների աճը դեռ կարելի է ուղղորդել մեղմ մեթոդներով։
Ո՞ր տարիքում տանել երեխային օրթոդոնտի մոտ
Պլանային առաջին զննումը խորհուրդ է տրվում անցկացնել 5–7 տարեկանում՝ կաթնատամների՝ մշտականներով փոխարինվելուց առաջ։ Այս տարիքում բժիշկը գնահատում է ծնոտների աճի համաչափությունը, ձևավորվող կծվածքը, մշտական ատամների համար ատամնաշարում տեղի առկայությունը, ինչպես նաև լեզվի դիրքը, կլման բնույթը և շնչառության տեսակը։
Այցը 7 տարեկանից հետո հետաձգել չարժե։ Վաղ ախտորոշումը թույլ է տալիս նկատել խանգարումների սկզբնական նշանները և շտկել դրանք ավելի հեշտ, քան դեռահասության տարիքում, երբ ծնոտների աճն արդեն ավարտվում է։ Առաջին զննումը չի նշանակում բուժման սկիզբ, դա իրավիճակի կանխարգելիչ գնահատում է։
- Գանգատներ չկան, երեխան 5–7 տարեկան է — պլանային առաջին զննում։
- 5 տարեկանից փոքր է, բայց կան անհանգստացնող նշաններ — դիմել՝ չսպասելով պլանային տարիքին։
- Սկսվել է ատամների փոխվելը — խորհրդատվություն՝ համոզվելու, որ ատամները ճիշտ են ծլում։
- 12–14 տարեկան դեռահաս, որը երբեք չի եղել օրթոդոնտի մոտ — խորհրդատվություն մոտ ժամանակներում՝ մշտական կծվածքը ստուգելու համար։
Նշաններ, որոնք պետք է անհանգստացնեն
Արտաքին դրսևորումներ
- դեմքի ասիմետրիա կամ կզակի տեղաշարժ,
- ատամների խտացում կամ դրանց միջև մեծ բացվածքներ,
- անհամաչափ ծնոտներ, ուժեղ առաջ ցցված վերին կամ ստորին ծնոտ,
- խորը ծածկում, երբ ստորին ատամները վնասում են քիմքը։
Շնչառություն, քուն, խոսք, ծամում
- կանոնավոր բերանով շնչառություն, հատկապես քնի ժամանակ, խռմփոց՝ ԼՕՌ հիվանդությունների բացակայության դեպքում,
- ծամելու դժվարություններ, այտի կամ լեզվի կծում,
- խոսքի խանգարումներ, որոնք լոգոպեդը չի կարողանում վերացնել 2–3 ամսում։
Սովորություններ և բերանի խոռոչի վիճակ
- մատ կամ ծծակ ծծելը 2 տարեկանից հետո,
- կաթնատամների վաղ կորուստ վնասվածքի կամ կարիեսի պատճառով,
- շրթունքների նկատելի լարվածություն կլման ժամանակ։
Ինչպե՞ս է անցնում առաջին ընդունելությունը
Հատուկ նախապատրաստություն չի պահանջվում։ iOrtho-ի օրթոդոնտ բժիշկը սկզբում զրուցում է ծնողի հետ. ճշտում է երեխայի զարգացման առանձնահատկությունները, առաջին ատամների ծլման տարիքը, տարած հիվանդությունները։ Այնուհետև անցկացնում է զննում՝ գնահատում է ծնոտների փակումը, ատամների և լնդերի վիճակը, դեմքի համաչափությունը, ստորին ծնոտի շարժումները, սանձիկների ամրացումը, շնչառության և կլման տեսակը։
Համակարգչային տոմոգրաֆիա առաջին այցի ժամանակ սովորաբար պետք չէ. այն նշանակվում է անհատապես՝ ատամների ծլման ուշացման, վնասվածքների դեպքում կամ լուրջ բուժումից առաջ։ Եթե որոշվել է շտկել կծվածքը, կատարվում է ֆոտոարձանագրություն՝ սկզբնական վիճակն արձանագրելու և փոփոխություններին հետևելու համար։
Ի՞նչ կարող է նշանակել օրթոդոնտը
- Հսկողություն։ Եթե ծնոտների աճն ու ատամների ծլումը նորմալ են, բուժում չի պահանջվում. բժիշկը կազմում է ստուգիչ զննումների ժամանակացույց։
- Սովորությունների և ֆունկցիաների շտկում։ Բերանով շնչառության դեպքում՝ քիթ-կոկորդ-ականջաբանի խորհրդատվություն, խոսքի խանգարումների դեպքում՝ լոգոպեդի, ցուցումների դեպքում՝ միոֆունկցիոնալ մարմնամարզություն։
- Հանովի սարքեր։ 3–10 տարեկանում կիրառվում են թիթեղներ, թրեյներներ և ակտիվատորներ, որոնք մարզում են մկանները և ուղղորդում ծնոտների աճը։
- Բրեկետներ կամ ալայներներ։ Միայն ձևավորված մշտական կծվածքի դեպքում, սովորաբար 12–14 տարեկանից։ Առանձին դեպքերում հնարավոր է ավելի վաղ բուժում մանկական ալայներներով։
Ծնողների հաճախակի հարցերը
Պե՞տք է արդյոք խորհրդատվություն, եթե ատամները հավասար են երևում
Այո։ Արտաքուստ հավասար ատամնաշարը չի բացառում թաքնված խանգարումներ, որոնք կապված են ծնոտների թերզարգացման, հոդի դիսֆունկցիայի կամ սխալ շնչառության ու կլման հետ։
Անհավասար ատամները միշտ բուժում պահանջո՞ւմ են
Ոչ։ Կաթնային և փոփոխվող կծվածքի դեպքում ատամների միջև բացվածքները հաճախ նորմա են. դրանք վկայում են ծնոտի աճի և մշտական ատամների համար տեղի պատրաստման մասին։ Վերին կտրիչների միջև բացվածքը մինչև ժանիքների ծլումը ֆիզիոլոգիական է և սովորաբար փակվում է 12–13 տարեկանում։
Երեխան ցավ կզգա՞
Զննումը լիովին անցավ է։ Բժիշկը գործիքներ չի օգտագործում, կտրուկ շարժումներ չի անում, ընդունելությունն անցնում է հանգիստ միջավայրում։
